Stekkerzonnepanelen met batterij: wat je in Vlaanderen zelf mag plaatsen

Het korte antwoord: kits die stekkerzonnepanelen en opslag in één doos verkopen, maken van zonnestroom een winkelaankoop in plaats van een installatieproject. Dat is echt iets nieuws, en het is niet zonder betekenis. Maar in Vlaanderen bepalen drie dingen wat je eraan hebt, en geen van de drie staat op de doos: wat vier panelen op een tuinhuisdak werkelijk produceren, wat de aanmeldplicht met je terugleververgoeding doet, en waarom je op zelf plaatsen 21% btw betaalt in plaats van 6%.

In Nederland duiken zulke bundels nu in de winkelrekken en webshops op (XGN), en de vraag komt hier ondertussen ook op tafel. Wij plaatsen vaste installaties, dus we hebben er belang bij dat je dit niet koopt. Reken daarom onderstaande cijfers gewoon zelf na.

Vier panelen op een tuinhuis is geen dak

Begin met de productie, want daar begint alles. Reken met vier panelen van 400 à 500 watt piek: samen ongeveer 1,6 à 2 kWp.

Een installatie van 4 à 5 kWp haalt in Vlaanderen ruwweg 3.600 tot 4.500 kWh per jaar. Dat is grofweg 900 kWh per kWp, en dus voor zo'n set:

1,6 kWp × 900 = ± 1.440 kWh per jaar 2,0 kWp × 900 = ± 1.800 kWh per jaar

Dat cijfer geldt alleen bij een oriëntatie en helling zoals een echt dak. En precies daar wringt het, want wie zo'n kit koopt, heeft meestal geen vrij dak. Plat op een tuinhuis, verticaal tegen een gevel of half in de schaduw van een haag verlies je een flink stuk van die opbrengst. Dezelfde vier panelen op een goed gericht hellend dak halen meer, en daar heb je een installateur voor nodig.

Zoek daarna in de specs op hoeveel watt het toestel aan je woning kan afgeven. Dat cijfer, en niet de kWh op de doos, bepaalt hoeveel van je zonneoverschot in je avond terechtkomt. Wat je woning boven dat vermogen verbruikt, haalt ze gewoon van het net.

De optelsom op je aansluiting

Dat afgegeven vermogen is ook meteen het cijfer waar de Vlaamse regels aan hangen. Zit het gecombineerde, totale omvormervermogen van je plug-en-play toestellen op 800 watt of meer, dan meld je ze binnen de 30 dagen aan via Mijn Fluvius. Blijf je met een digitale meter onder die grens, dan is aanmelden aanbevolen maar niet verplicht (Fluvius).

Let op het woord gecombineerde. De grens geldt per aansluiting, niet per toestel. Staat er al een klein toestel in je berging en koop je een kit met panelen erbij, dan tel je de vermogens op. Dat is de fout die je pas maanden later ontdekt.

Twee dingen liggen daarnaast vast:

• Analoge meter? Dan meld je elk toestel aan, ongeacht het vermogen. Fluvius plaatst daarna een digitale meter.
• Synergrid-homologatie. Alleen CE-gemarkeerde toestellen van de officiële lijst mogen hier op het net (Synergrid, plug-and-play-lijst). Een bundel uit een Nederlandse of Duitse webshop is niet automatisch gehomologeerd voor België. Zoek je toestel op die lijst voordat je koopt.

Geen aanmelding, geen terugleververgoeding

Dit is het stuk dat over geld gaat, en het staat in geen enkel dealbericht. De VREG zegt het zo: heb je nog geen vaste zonnepanelen en wil je een vergoeding voor je injectie, "dan moet je het plug-en-play toestel aanmelden bij Fluvius. Anders krijg je geen terugleververgoeding." (Vlaamse Nutsregulator)

Voor wie zo'n kit koopt juist omdát hij nog geen panelen heeft, is dat de kern van de zaak. Zonder aanmelding gaat je overschot het net op zonder dat er iets tegenover staat. En er geldt een plafond: "Heb je een plug-en-play batterij én een zonnepaneleninstallatie? (...) Dan mag je met die twee samen niet meer injecteren dan wat je zonnepaneleninstallatie kan injecteren op het distributienet." (Vlaamse Nutsregulator) Een plug-in batterij is dus geen handelspost waarmee je 's nachts goedkoop laadt om 's ochtends duur te verkopen.

21% of 6%: dat tarief kies je niet zelf

6% btw geldt alleen als je woning minstens tien jaar oud is én de plaatsing door een erkend installateur gebeurt. Plaats je zelf, dan valt die tweede voorwaarde weg: 21%, ook al staat je woning er dertig jaar. Bij een vaste installatie in een woning van tien jaar of ouder, geplaatst door een erkend installateur, is het wel 6%.

Dat is een van de weinige posten die je achteraf niet meer kan repareren. Alle voorwaarden staan in ons artikel over btw op een thuisbatterij.

Wat het bij jou zou opbrengen

De volledige rekensom herhalen we hier niet, want die staat al uitgewerkt in ons artikel over stekkerbatterij of thuisbatterij. Wel de meetlat, want die is voor elk toestel dezelfde, ook voor het onze: elke kWh die je verschuift van dag naar avond is netto ongeveer 16 à 24 cent waard. Je koopt 's avonds immers aan 23 à 30 cent all-in wat je overdag voor 3 à 5 cent injecteert, min ongeveer 10% rondgangsverlies in de batterij (Selectra, afnameprijzen · Selectra, injectietarieven). Vermenigvuldig dus geen watts en geen kWh-capaciteit, maar het aantal kWh dat je per jaar verschuift.

Kort samengevat: bij een gezin met 4 à 5 kWp op het dak houden wij voor zo'n vast systeem € 280 tot € 550 per jaar aan als realistische band. Zit je verbruik daar ver onder, dan is een klein toestel verdedigbaar. Zit je erboven, dan laat je er geld liggen. Welke capaciteit bij jouw verbruik past, reken je na in ons artikel over hoeveel kWh je thuisbatterij moet hebben.

Voor wie zo'n kit wel iets oplost

• Je huurt, of je verhuist binnen een paar jaar. Je neemt de hele set gewoon mee.
• Je hebt geen bruikbaar dak, maar wel een tuinhuis, een garagedak of een gevel op het zuiden.
• Je verbruik is bescheiden en je bent 's avonds thuis, zodat wat je opslaat ook opgaat.
• Je wil zonnestroom eerst voelen op je factuur voor je een grote stap zet.

En voor wie niet

• Je hebt een goed gericht dak vrij liggen. Dan koop je een fractie van de opbrengst, plus 21% btw in plaats van 6%.
• Je probleem zit in je kwartierpiek en niet in je volume, bijvoorbeeld door een warmtepomp of een laadpaal. Kleine toestellen sturen doorgaans op je zonneoverschot, niet op je maandpiek. Waarom dat verschil geld kost, staat in ons artikel over het capaciteitstarief.
• Je rekent op een terugleververgoeding zonder aan te melden. Die combinatie bestaat niet.
• Het toestel staat niet op de Synergrid-lijst. Dan doet de rest van de vergelijking niet meer mee.

Wat wij zwart op wit zetten

Bij ons hangt de rekensom niet aan een folder maar aan een afspraak:

"Verdient je batterij zichzelf niet binnen 5 jaar terug volgens de afgesproken berekening, dan plaatsen wij kosteloos een extra batterijmodule van 5 kWh. Voorwaarde: je hebt een dynamisch energiecontract — dat regelen we meteen mee."

Die belofte kan alleen omdat we vooraf rekenen met jouw verbruik, jouw dak en jouw contract.

Wat je vandaag kan doen

Zie je zo'n bundel voorbijkomen en wil je weten of het bij jou iets oplost? Laat het eerst uitrekenen. Vul in twee minuten je gegevens in via gratis advies aan huis, en onze specialist belt je binnen 24 uur met de cijfers voor jouw dak en jouw verbruik. Ook als de conclusie is dat een klein toestel bij jou volstaat.

Meer dan 100 gezinnen gingen je voor, en op Google staan we op 5,0 (28 reviews). Hoe een vaste installatie er in de praktijk uitziet, zie je op batterij.verduurzamers.be.

Veelgestelde vragen

Mag ik in Vlaanderen zelf zonnepanelen plaatsen zonder installateur? Voor plug-en-play zonnepanelen mag dat, maar met voorwaarden. Het toestel moet CE-gemarkeerd zijn en gehomologeerd door Synergrid: staat het niet op de officiële Synergrid-lijst, dan is het hier niet toegelaten, ook niet als je het in een buitenlandse webshop koopt. Vaste panelen op je dak vastschroeven en op je elektrische installatie aansluiten is iets anders: dat is werk voor een erkend installateur, met keuring.

Hoeveel produceren vier stekkerzonnepanelen op een tuinhuis? Reken met vier panelen van 400 à 500 watt piek, dus samen ongeveer 1,6 à 2 kWp. In Vlaanderen haalt een installatie van 4 à 5 kWp ruwweg 3.600 tot 4.500 kWh per jaar, dus grofweg 900 kWh per kWp. Dat komt op 1.440 tot 1.800 kWh per jaar, maar alleen bij een oriëntatie en helling zoals een echt dak. Plat op een tuinhuis, tegen een gevel of in de schaduw van een hoge haag haal je dat niet.

Krijg ik een terugleververgoeding voor stekkerzonnepanelen? Alleen als je het toestel aanmeldt. De VREG stelt het zo: heb je nog geen vaste zonnepanelen en wil je een vergoeding voor je injectie, dan moet je het plug-en-play toestel aanmelden bij Fluvius, anders krijg je geen terugleververgoeding. Er geldt bovendien een plafond: heb je een plug-en-play batterij én een zonnepaneleninstallatie, dan mag je met die twee samen niet meer injecteren dan wat je zonnepaneleninstallatie alleen zou kunnen injecteren.

Wanneer moet ik een plug-en-play toestel aanmelden bij Fluvius? Zit het gecombineerde, totale omvormervermogen van je plug-en-play toestellen op één aansluiting op 800 watt of meer, dan meld je ze aan binnen de 30 dagen via Mijn Fluvius. Blijf je met een digitale meter onder die grens, dan is aanmelden aanbevolen maar niet verplicht. De grens geldt per aansluiting, niet per toestel: een tweede toestel kan je dus over de drempel tillen. Heb je nog een analoge meter, dan meld je elk toestel aan ongeacht het vermogen, en plaatst Fluvius een digitale meter.

Geldt 6% btw als ik de panelen zelf plaats? Nee. 6% btw geldt alleen als je woning minstens tien jaar oud is én de plaatsing door een erkend installateur gebeurt. Plaats je zelf, dan valt de tweede voorwaarde weg en betaal je 21%, ook al is je woning ouder dan tien jaar. Bij een vaste installatie in een woning van tien jaar of ouder, geplaatst door een erkend installateur, is het wel 6%. Zet het tarief altijd zwart op wit op je offerte.